ดอกต๊าป (Tap)

ดอก Tap เป็นเครื่องมือตัดชนิดหนึ่ง พูดภาษาช่างก็คือมีหน้าที่ที่ในการทำรูให้เป็นเกลียวสำหรับใส่ Nut โดยมีหลักการคือ ทำการเจาะรูที่เล็กกว่าขนาดของดอก Tap หลังจากนั้นจะใช้ดอก Tap ขึ้นรูปเกลียวในรู หรือที่เรียกกันทั่วไปว่า “เกลียวใน”. วิธีการขึ้นรูปเกลียวใน ซึ่งผมจะขอเรียกตามช่างทั่วไปว่า การ “Tap เกลียว”.

ดอก Tap ทำจากเหล็กกล้าผสมคาร์บอน (Carbon Steel) หรือเหล็กกล้าความเร็วรอบสูง (High Speed Steel) หลังจากที่ผ่านการขึ้นรูปจะถูกนำไปเข้าสู่กระบวนการชุบแข็งและการอบคืนตัว ทำให้ดอก Tap มีคุณสมบัติที่แข็งมากแต่จะแตกหักงาย

สำหรับการ Tap เกลียว จะมีทั้งวิธีการ Manual, แบบกึ่ง Manual และแบบอัตโนมัติ ซึ่งจะขออธิบายดังต่อไปนี้

  • 1.การ Tap เกลียวแบบ Manual หรือการ Tap มือ  : โดยมีอุปกรณ์ที่ใช้กันคือ ด้าม และดอก Tap ตามรูปด้านล่าง, ดอก Tap มือจะมีรูปร่างลักษณะเหมือนโบลท์ตัวผู้ มีร่องตลอดตามแนวความยาว ซึ่งจะมีทั้งแบบร่องตรงและร่องแบบเเอียง ซึ่งแบบที่เฉียงจะมีการคายเศษอุดตันได้ดีกว่า
  • 2.ดอก Tap สำหรับการ Tap เกลียวด้วยเครื่อง

ดอก Tap สำหรับการ Tap เกลียวด้วยเครื่องสามารถแบ่งได้โดยประมาณ ดังนี้

  • 2.1 ชนิดแบบร่องเกลียวสว่าน (Spiral Flutes Tap) ใช้กับรูตันเหมาะที่สุด มีการออกแบบให้ร่องมีการดึงเศษขึ้นมาเหมือนกับร่องเลื้อยของดอกสว่าน
  • 2.2 ชนิดมีร่องเฉียงตรงปลาย (Spiral Point Tap) ใช้สำหรับรูทะลุ ตรงปลายของร่องจะเฉียงไปทางซ้ายทำหน้าที่ผลักเศษลงข้างล่าง
  • 2.3 ชนิดที่มีลักษณะเป็นฟังขาดๆ แหว่างๆ (Interrupted Thread Tap) ลักษณะของฟันแต่ละแถวไม่ตรงกัน สำหรับวัสดุบางอย่างที่ Tap ยาก ดอก Tap ประเภทนี้จะช่วยลดแรงในการ Tap เกลียว
  • 2.4 ดอก Tap ชนิดที่ไม่มีร่อง (Fluteless Tap) ดอก Tap ชนิดนี้มาราคาค่อนข้างที่จะแพง ใช้กับวัสดุที่อ่อน เหนียว เกลียวที่ได้จะมีลักษณะที่สวย เรียบ เช่น Aluminium, Stainless. ถึงแม้ดอก Tap ชนิดนี้จะมีราคาแพงแต่ก็มีความทนทานและอายุการใช้งานที่คุ้มค่าเช่นกัน (ถ้าไม่หักกก่อน)

Credit