Article_Other_15_11_00

แนวความคิดสร้างสรรค์

ขั้นตอนความคิดเริ่มต้นเป็นการพัฒนาความคิดที่เป็นไปได้ในการแก้ปัญหาโดยมักใช้การระดมความคิดของทีมนักออกแบบ ซึ่งการระดมความคิดเป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพในการปฏิบัติงาน การระดมความคิดนั้นจะทำให้เกิดความคิดสร้างสรรค์มาก, เป็นการเปิดโอกาสให้ทบทวนความคิดจากมุมมองต่างๆ จึงทำให้ความคิดกว้างไกล ผลที่ได้จากการประชุม ได้แก่ แบบร่าง, บันทึกข้อความคิดเห็น ข้อปรับปรุง และแนวทางในการดำเนินงาน ซึ่งจะส่งผลต่อการทำงานในส่วนของขั้นตอนการปรับปรุงความคิดในการออกแบบ (Refinement) ต่อไป ในรูปที่ 1 แสดงขั้นตอนการเริ่มต้นของความคิดในการออกแบบ
Article_Other_15_11_01
Article_Other_15_11_02
ตัวอย่างแนวความคิดสร้างสรรค์ของนักดื่มกาแฟ ที่มีความเร่งรีบเริ่มจากการแจกแจงปัญหาของการชงกาแฟให้รวดเร็ว โดยนำปัญหาที่เกิดขึ้นมาคิด ซึ่งเป็นไปได้ว่าผลที่ออกมาจะมีกลไกมากมายและสลับซับซ้อน หรืออาจจะง่ายมาก แต่เมื่อทราบข้อมูลมากขึ้นก็จะทำให้ผู้ออกแบบตัดความคิดสร้างสรรค์ดังกล่าวลงอาทิเช่น ให้มีราคาถูก, พกพาสะดวก, ใช้ครั้งเดียวทิ้ง และถ้าเราสังเกตจากรูปที่ 2 ก็จะได้ว่ามีการทำข้อมูล กำหนดหน้าที่การทำงานหรือความต้องการ โดยทั่วไปขั้นตอนการเริ่มต้นความคิดในการออกแบบทำได้ 2 แบบคือ
Article_Other_15_11_03
1) การคิดเพียงผู้เดียว (ไม่มีทีมงาน) การคิดออกแบบนั้นจะต้องร่างแบบ และบันทึก ซึ่งหลักของความสำเร็จในการออกแบบ คือการเลือกแบบที่ดีที่สุดจากหลายๆ แบบที่ได้คิดไว้ เมื่อทำงานเพียงคนเดียวจะทำให้ขั้นตอนของการบันทึกข้อมูลต่างๆ นั้นอาจเกิดความบกพร่องได้ ซึ่งทำให้ความคิดส่วนหนึ่งนั้นสูญเสียไป
Article_Other_15_11_04
2) การคิดเป็นทีม จะทำให้ได้ความคิดที่กว้างและมีแนวความคิดหลากหลาย แต่เมื่อมีการทำงานกันเป็นทีมปัญหาที่ตามมาก็คือ การจัดการและการประสานงานของแต่ละคนให้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน ดังนั้นทีมออกแบบจึงต้องมีหัวหน้าทีมเพื่อกำหนดกิจกรรมภายในทีมพร้อมกับการแจกจ่ายงานให้ผู้ร่วมทีมตามความเหมาะสม
Article_Other_15_11_05
การระดมความคิด (Brainstorming)

การระดมความคิดเป็นเครื่องมือที่ทำให้การทำงานเป็นทีมประสบผลสำเร็จ ซึ่งทีมจะต้องทำตามกฎการระดมความคิดดังนี้

1) กำจัดเรื่องของความอคติทิ้งไป และจะพิจารณาความสมเหตุสมผลเป็นหลัก

2) มีกลไกสนับสนุนทางความคิดโดยปล่อยให้ความคิดเป็นอิสระ มีผู้กล่าวไว้ว่า “ความตั้งใจจะไม่ส่งผลดีต่อความคิดในการออกแบบ ผลลัพธ์ที่ดี ส่วนมากมาจากเรื่องที่น่าเป็นไปได้”

3) ความคิดที่เลือกมานั้น จะมาจากความคิดที่หลากหลายแนวคิด

4) การค้นหารวบรวม และการปรับปรุงความคิด
Article_Other_15_11_06
การร่างแบบและบันทึกข้อมูล (Sketching and note)

การร่างแบบมีความสำคัญมากเพราะเป็นการสื่อสารแนวความคิด โดยผู้ออกแบบจะร่างแบบลักษณะของผลิตภัณฑ์ที่ต้องการด้วยมืออย่างคร่าวๆ อาจจะเป็นลักษณะ 3 มิติ หรือ 2 มิติก็ได้ เช่นการร่าง แนวความคิดการสร้างบ้านขนาดเล็กที่สะเทินน้ำสะเทินบก ซึ่งภายในแบบร่างจะบันทึกส่วนที่จำเป็นในแต่ละส่วนไว้อย่างคร่าวๆ เป็นต้นว่า บ้านนี้ต้องการให้ลอยน้ำได้จึงติดทุ่นลอยไว้ด้านล่างบริเวณจุดรองรับน้ำหนักด้านล่าง, ใช้เฮลิคอปเตอร์ในการขนย้าย และบันไดสามารถจัดเก็บได้เพื่อความสะดวกในการขนย้าย

สรุป

การสร้างนวัตกรรมที่ดีนั้นต้องเริ่มจากเราก่อน ที่พร้อมจะเรียนรู้และยอมรับเทคโนโลยี เพราะเครื่องมือที่จะช่วยให้ความคิด จินตนาการ ออกมาเป็นรูปธรรมที่สมบูรณ์ และมีวงจรชีวิตที่ยาวนาน จำเป็นมากที่จะเกิดจากการใช้ความคิด ระดมสมอง พร้อมไปกับการใช้เครื่องมือที่ดี อย่างโปรแกรมที่ช่วยให้เราสามารถสื่อสารได้ดีในรูปแบบ 3 มิติ (โปรแกรม SolidWorks) หรือการทำตัวต้นแบบด้วยเครื่อง 3D Printer จะทำให้ทีมผู้ออกแบบใช้ความคิดสร้างสรรค์อย่างเต็มที่และประหยัดเวลาอย่างมืออาชีพแน่นอนครับ

เอกสารอ้างอิง

YOSHIO YAMAMOTO,The Practice of Machine Design ,clarendon press,oxford,1999

รองศาสตราจารย์ ดร. ศุภชัย ตระกูลทรัพย์ทวี : ที่ปรึกษาชุมนุมนักประดิษฐ์
คณะวิศวกรรมศาสตร์ มจพ.

Credit : http://www.applicadthai.com